Carrièreswitch
Zij-instromen: In twee jaar bevoegd: combineer werken en leren.
Maak een overstap
Sta jij op een ander punt in je loopbaan maar wil je graag lesgeven? Met het zij-instroomtraject kun je snel en onder begeleiding voor de klas staan.
Wist je dat…
Je in het zij-instroomtraject veel stageloopt waardoor je ook praktijkervaring op doet.
Zo werkt het zij-instroomtraject
Werken, leren en salaris verdienen terwijl je je lesbevoegdheid haalt.
Solliciteren en geschiktheidsonderzoek
Je stuurt een mail met jouw CV en motivatiebrief aan contact@flevowijs.nl. Flevowijs legt jouw sollicitatie voor aan de diverse schoolbesturen. Voldoe je aan de voorwaarden, dan word je uitgenodigd voor het selectiegesprek. Tijdens dit gesprek word je door 2 afgevaardigden van de schoolbesturen bevraagd over je motivatie, beeld/kennis over het onderwijs en jouw situatie. Het gesprek is om te kijken of je het in je hebt om het traject in 2 jaar te kunnen afronden.
Is er een match, dan volgt een geschiktheidsonderzoek. Hierbij wordt gekeken of je de basisvaardigheden, kennis en competenties hebt om les te geven. Denk aan toetsen, een portfolio, een proefles en een gesprek.
Word je geschikt bevonden, dan ontvang je een officiële geschiktheidsverklaring en kun je starten.
Werken en leren tegelijk
Na het onderzoek krijg je een aanstelling bij een school en sta je meteen voor de klas. Tegelijkertijd volg je een opleiding om je lesbevoegdheid te behalen. Het traject duurt meestal twee jaar. Wat je leert, pas je direct toe in de praktijk. Je krijgt begeleiding van ervaren collega’s op school en van docenten binnen de opleiding.
Verschillen per onderwijssector
De opzet is in elke sector vergelijkbaar, maar het einddoel verschilt:
- In het primair onderwijs behaal je een bevoegdheid voor de basisschool
- In het voortgezet onderwijs krijg je een eerste- of tweedegraadsbevoegdheid, afhankelijk van vak en opleidingsniveau
- In het middelbaar beroepsonderwijs sluit je af met het Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG)
Afronding en bevoegdheid
Het traject eindigt met een bekwaamheidsonderzoek. Slaag je hiervoor, dan ben je officieel bevoegd om les te geven in jouw sector. Je hebt dan niet alleen de papieren, maar ook waardevolle praktijkervaring.
Ervaringen van zij-instromers
Zij gingen jou voor en vertellen over hun motivatie, de ervaringen en uitdagingen die ze tegenkwamen.
Welke route past bij jou?
De juiste zij-instroomroute hangt af van je vooropleiding, vakinteresses en beschikbare studietijd naast je werk.
Basisonderwijs
Wil je werken met jonge kinderen? Dan kun je instromen via de verkorte pabo of een deeltijdopleiding. Je leert alles over lesgeven in de groepen 1 t/m 8, van rekenen tot creatief vak.
Voortgezet onderwijs
Heb je passie voor een specifiek vak, zoals wiskunde, Nederlands of biologie? Dan volg je een vakgerichte lerarenopleiding waarmee je een bevoegdheid haalt voor het VO.
Mbo
Wil je lesgeven aan studenten in het middelbaar beroepsonderwijs? Dat kan via een lerarenopleiding of het PDG-traject (Pedagogisch Didactisch Getuigschrift) als je al vakspecialist bent.
Andere routes
Nog niet klaar voor een volledige lesbevoegdheid? Dan zijn er ook mogelijkheden om alvast ervaring op te doen:
Hybride leraar
Combineer je huidige baan met maximaal 4 uur lesgeven per week, zonder bevoegdheid. Zo kun je het vak ervaren en ontdekken of het bij je past
Leraarondersteuner
Werk in het onderwijs zonder volledig voor de klas te staan. Je begeleidt groepen, ondersteunt leraren en leert het onderwijs van binnenuit kennen.
Tip
Als je twijfelt over de juiste route voor jou, neem dan contact op met Flevowijs voor advies of om een kennismakingsgesprek in te plannen, we staan je graag te woord.
Veelgestelde vragen
Hier vind je antwoord op veelgestelde vragen over werken in het onderwijs.
Het Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG) is nodig als je in het mbo wilt lesgeven en al vakspecialist bent. Het traject duurt meestal twee jaar en combineert werken en leren, zodat je je onderwijsbevoegdheid behaalt
Het geschiktheidsonderzoek voor zij-instromers is erop gericht om vast te stellen of mensen van buiten het onderwijs geschikt zijn om als leerkracht in het primair onderwijs te werken.
Het gaat om het vaststellen van eerder verworven competenties (EVC) en of deze in voldoende mate direct inzetbaar zijn voor de klas, al dan niet met aanvullende scholing.
Onderdelen geschiktheidsonderzoek
Het geschiktheidsonderzoek bestaat uit zeven onderdelen:
Reken- en taaltoets
Het geschiktheidsonderzoek begint met een eigenvaardigheidstoets voor rekenen. Om onderwijs te kunnen geven in het primair onderwijs, wordt de eigen vaardigheid voor rekenen voorwaardelijk geacht.
Daarnaast wordt er gekeken naar mondelinge en schriftelijke vaardigheid in de Nederlandse taal.
Portfolio
Dit onderdeel dient ervoor om alle relevante leer- en werkervaringen en de daarbij verworven bekwaamheden uit het voormalige werkleven vast te leggen. Het portfolio is een document waarin gegevens (bewijzen) genoteerd en materialen bijgevoegd kunnen worden om aan te tonen aan welke bekwaamheidseisen je al voldoet.
Schriftelijke beroepspraktijkgerichte opdrachten
Bij dit onderdeel doe je een aantal schriftelijke opdrachten die gericht zijn op het ontwikkelen van lessen voor het vak en het voeren van gesprekken. Daarnaast analyseer je een aantal door leerlingen gemaakte opdrachten en bedenk je welke vervolghandelingen door de leraar gedaan kunnen worden.
Criteriumgericht interview
Bij dit onderdeel vindt er een interview plaats waarbij er vragen gesteld worden naar aanleiding van het ingeleverde portfolio en de gemaakte praktijkgerichte opdrachten. Ook zullen er vragen gesteld worden over jouw visie op het jouw beoogde beroep in het onderwijs.
Praktijkles
In dit onderdeel verdiep jij je in de lesvoorbereiding, de lesuitvoering en de zelfreflectie op de les.
Het gaat om het uitvoeren van een les in een werkelijke klassensituatie op een basisschool. Het is de bedoeling dat je je goed voorbereidt en over de les contact hebt met de desbetreffende groepsleerkracht.
Reflectiegesprek
Na de praktijkles volgt een reflectiegesprek. Dit gesprek heeft twee doelstellingen. Ten eerste wordt je reflectie op de les gevraagd en vergeleken met de observatie van de assessoren. Daarnaast zullen de assessoren vragen stellen met het oog op het vinden van bewijs voor nog niet aangetroffen bekwaamheden.
Beoordeling en advies
Het laatste onderdeel bestaat uit de beoordeling en de uitwerking van bevindingen in een rapportage, plus het advies van de assessoren. Nadat de rapportage is opgesteld, volgt een gesprek waarin door de assessoren een toelichting op de beoordeling aan de kandidaat wordt gegeven.
Eindbeoordeling en rapportage
Na afloop krijg je direct een mondelinge terugkoppeling op het assessment. Binnen tien werkdagen ontvang je ook de bijbehorende rapportage. Bij een positief assessment krijg je een geschiktheidsverklaring Zij-instroom in Beroep.
Je bent een zij-instromer als je van een ander beroep naar onderwijs wilt overstappen. Je bent nog niet bevoegd en wilt die bevoegdheid behalen. Omdat je al veel werkervaring hebt opgedaan, hoef je niet een volledige voltijdstudie te doen.
Je hebt een hbo- of wo-opleiding nodig die relevant is voor het onderwijs. In het voortgezet onderwijs moet je vooropleiding aansluiten bij het vak waarvoor je de bevoegdheid wilt halen.
Heb je een mbo-opleiding? Dan kan je met mbo 4 doorstromen naar het hbo, daar kan je de pabo of de lerarenopleiding voltijd of deeltijd volgen.
Je kunt bij de vacatures kijken of er een baan beschikbaar is die je leuk vindt. Bij het solliciteren, vermeld je dat je de functie wilt doen als zij-instromer.
Je kunt ook contact opnemen met een schoolbestuur waar je graag wilt werken. Binnen het schoolbestuur wordt dan samen met jou gezocht naar een geschikte functie.
Je kunt kiezen voor een voltijd of deeltijd studie. Je kunt ook kiezen voor een versneld leerwerktraject speciaal voor zij-instromers. Je hebt de mogelijkheid om binnen twee jaar je lesbevoegdheid te behalen.
Het traject begint met een aanstelling op een school voor primair, voortgezet of beroepsonderwijs. Je doet een geschiktheidsonderzoek en als de uitkomst positief is, kan je starten. De opleiding combineer je met een baan voor de klas. Je krijgt salaris over de uren die je werkt. In twee jaar tijd rond je het traject af met een bekwaamheidsonderzoek.
Je krijgt een getuigschrift van bekwaamheid en daarmee ben je bevoegd leraar (PO) of docent (VO).
Je hebt een afgeronde hbo- of wo-opleiding nodig die aansluit bij het vak of de sector waarin je les wilt geven. Daarnaast moet er een school zijn die jou in dienst wil nemen en bereid is om het traject samen met jou aan te gaan.
Ja, je bent in dienst bij een school en ontvangt salaris volgens de cao-onderwijs. Je combineert werken en leren: terwijl je je bevoegdheid behaalt, werk je al (deels) als leraar.
Het zij-instroomtraject is altijd een combinatie van werken en leren, meestal in voltijd. Wel kun je soms afspraken maken met je werkgever over het aantal uren, afhankelijk van jouw situatie en de mogelijkheden van de school.
Je kunt oriënteren door met scholen of opleidingen in gesprek te gaan, of door tijdelijk ervaring op te doen als leraarondersteuner of hybride leraar. Zo ontdek je welke doelgroep of sector het beste bij je past.
Rond je het traject niet af, dan vervalt je geschiktheidsverklaring en mag je niet zelfstandig lesgeven. De ervaring en kennis die je hebt opgedaan, kunnen wel waardevol zijn in andere functies binnen of buiten het onderwijs.
Zet vandaag de stap naar het onderwijs
Twijfel je nog of ben je er klaar voor om te starten?
Flevowijs helpt je met de juiste route.