Zo verloopt het zij-instroomtraject in Lelystad

Zij-instroom is een van de manieren om het lerarentekort terug te dringen. In dit traject combineren kandidaten werken en leren: ze staan al snel voor de klas en volgen tegelijkertijd een opleiding om hun lesbevoegdheid te halen. In Lelystad speelt adviseur leren en ontwikkelen Tanja Koknel van Stichting School daarin een belangrijke rol. Zij is betrokken bij de werving en selectie van kandidaten en begeleidt hen tijdens het traject. “Door de samenwerking in de Onderwijsregio kunnen we het traject nu veel beter organiseren.”

Sinds de start van de Onderwijsregio Almere-Lelystad in januari 2025 melden kandidaten voor het zij-instroomtraject zich centraal aan bij Flevowijs. Daar vindt eerst een briefselectie plaats. Kandidaten die voldoen aan de basisvoorwaarden, worden vervolgens uitgenodigd voor een online selectiegesprek met vertegenwoordigers van twee schoolbesturen uit de onderwijsregio. “We kijken hierbij vooral wie we voor ons hebben en of iemand geschikt lijkt voor het traject,” vertelt Tanja.

Kandidaten kunnen daarbij ook hun voorkeur voor een van de stichtingen aangeven. “Kandidaten die kiezen voor Stichting School, worden na een positief online gesprek bij ons op het bestuursbureau uitgenodigd,” vervolgt Tanja. Verloopt dat gesprek ook positief, dan volgt een gesprek op de school die plek heeft voor een zij-instromer. “De kandidaat loopt daarna een periode van vrijwillige stage op deze school en bereidt zich ondertussen voor op het geschiktheidsonderzoek,” licht Tanja toe. “In deze fase zegt iemand zijn of haar baan nog niet op. Pas als een kandidaat geschikt is bevonden, krijgt hij of zij een aanstelling bij de stichting en gaat het traject echt van start.”

Tanja vertelt dat de achtergronden van deelnemers sterk uiteen lopen. “Sommigen hebben al een onderwijsgerelateerde opleiding gedaan, zoals de ALO, maar er zijn ook mensen die uit een totaal andere sector komen, bijvoorbeeld uit het bankwezen.”

Weten waar je aan begint

Tijdens de selectiegesprekken ligt de nadruk vooral op de vraag of kandidaten een realistisch beeld hebben van het zij-instroomtraject. “Het belangrijkste is dat je goed weet waar je aan begint,” zegt Tanja. “Ik vraag vaak: hoe zie je voor je dat dit traject gaat verlopen? Sommige kandidaten hebben dat helemaal uitgezocht en weten precies wat ze kunnen verwachten. Dat zijn vaak mensen die het traject goed aankunnen.”

Ook motivatie speelt een belangrijke rol. “Veel kandidaten geven aan dat ze graag iets willen betekenen voor de ontwikkeling van kinderen. Sommigen willen zelfs een bredere bijdrage leveren aan de maatschappij. Je ziet vaak dat mensen heel bewust voor deze stap kiezen.” Een deel van de kandidaten heeft al wat ervaring op school. “Bijvoorbeeld ouders die weleens op school hebben geholpen en soms zelfs een uurtje de klas hebben overgenomen omdat de juf even wat anders moest doen. Dan merken ze: dit vind ik eigenlijk heel leuk.”

Meer samenwerking in de regio

Door de samenwerking binnen de Onderwijsregio Almere-Lelystad is het selectieproces de afgelopen tijd sterk veranderd. Schoolbesturen werken intensief samen en stemmen hun werkwijze op elkaar af. “We doen het proces nu echt gezamenlijk.” vertelt Tanja. “Ik vind het heel waardevol dat er tijdens de selectiegesprekken altijd iemand van een ander bestuur bij zit. Daardoor kun je na afloop samen bespreken wat je hebt gezien en gehoord.”

Bij de selectiegesprekken zit altijd iemand van een ander bestuur aan tafel

Ook het voortraject is onderling afgestemd. De besturen delen ervaringen en bespreken regelmatig hoe het proces verloopt. “We komen maandelijks bij elkaar en kunnen dan makkelijk met elkaar sparren als er vragen zijn. En als er tussendoor iets speelt, dan bel je elkaar gewoon even. Ook praktische zaken, zoals de salarissen tijdens het traject, hebben we met elkaar afgestemd.”

We hebben het hele traject met elkaar afgestemd, van selectie tot salaris.

Informatie uit eerste hand

De informatieavonden ‘Vraag maar raak’ spelen een belangrijke rol voor mensen die overwegen een carrièreswitch naar het onderwijs te maken. Tijdens deze bijeenkomsten kunnen geïnteresseerden hun vragen stellen aan zij-instromers, schoolbesturen en vertegenwoordigers van de lerarenopleiding. Volgens Tanja zijn vooral de ervaringen van zij-instromers zelf heel waardevol. “Iemand die het traject al heeft doorlopen kan heel eerlijk vertellen hoe het is. Die kan zowel de uitdagingen als de successen benoemen. Dat helpt mensen om te bepalen of het traject bij hen past.”

Eerst zelf ervaren

Voor mensen die twijfelen of het zij-instroomtraject iets voor hen is, heeft Tanja nog een praktische tip: “Ga eerst zelf eens ervaren hoe het is om op een school te werken. En doe dat dan niet op de school van je kinderen, want die ken je wel. Vraag bij een van de stichtingen of je een paar dagen mee mag lopen op een school. Kom dan trouwens ook eens vroeg in de ochtend en blijf na schooltijd nog even. Dan zie je ook wat er allemaal achter de schermen gebeurt. Zo krijg je een realistisch beeld van het beroep.”

Voor Tanja staat één ding vast: de samenwerking binnen de Onderwijsregio is van grote meerwaarde voor het zij-instroomtraject. “De besturen beconcurreren elkaar niet, maar werken echt samen. We hebben elkaar goed gevonden. Dat maakt het mogelijk om het traject goed en zorgvuldig te organiseren.”

Zij-instromen, iets voor jou?

Ontdek of het zij-instroomtraject bij jou past. Houd onze agenda in de gaten, we organiseren namelijk regelmatig informatieavonden.