MKB voor de klas: praktijkexperts brengen vakkennis naar het mbo

De pilot MKB voor de klas bij ROC van Flevoland is nog maar net van start, maar nu al een succes. Dat vertelt Maryke Visser, projectleider en kartrekker van het initiatief. In de pilot staan professionals uit het mkb een paar uur per week voor de klas als praktijkexpert. “Ze brengen een ongelooflijke praktijkkennis mee,” zegt Maryke. “En ze inspireren onze studenten op een manier die je alleen krijgt van iemand die zelf midden in het werkveld staat.”

Structurele inzet van praktijkkennis

Het ROC werkt al intensief samen met bedrijven, via stages, bedrijfsbezoeken en gastlessen. Toch zijn dat vaak momentopnames. “Een gastles gaat meestal over het bedrijf zelf, niet over het vak,” legt Maryke uit. “Wij zochten een manier om die deskundigheid structureler in het onderwijs te brengen.”

Die mogelijkheid bood de cao. Jaarlijks kan een ROC maximaal 312 uur een praktijkexpert inzetten, zonder verplichtingen zoals roostertaken of teamvergaderingen. Een praktijkexpert hoeft geen docent te worden, al kan dat via een zij-instroomtraject. Binnen MKB voor de klas staat juist de expertise als vakprofessional centraal. “Ze moeten vooral zichzelf blijven: ondernemer én praktijkexpert.”

Een stroom aan reacties

De pilot startte op drie mbo-colleges in Almere Buiten, Almere Poort en Lelystad. Een korte aankondiging net voor de zomer op de website van initiatiefnemer HIP Circulair & Digitaal was voldoende om veel reacties los te maken. Ook de VBA (Vereniging Bedrijfskring Almere) besteedde aandacht aan de pilot.

“We hebben verder nauwelijks iets gedaan aan werving,” vertelt Maryke. “Gedurende de hele zomer bleven de aanmeldingen binnenkomen.” Sinds september zijn de eerste praktijkexperts gestart, waaronder een mediavormgever en een eventprofessional. Inmiddels is een derde praktijkexpert aangenomen en vanaf januari volgen er nog drie, in vakgebieden als economie en schoonheidsverzorging.

“Tot 1 juli draaien ze mee. Bevalt het, dan kunnen ze door op een volgend jaarcontract.”

‘We hebben nauwelijks iets aan werving gedaan, het liep meteen storm’

Commitment van deelnemers

Een praktijkexpert wordt gemiddeld zes uur per week ingeroosterd. “Er zit elke week een klas op je te wachten,” zegt Maryke. “We vragen dus echt commitment.” Veel praktijkexperts zijn positief verrast door de arbeidsvoorwaarden. Ze komen in loondienst en vallen onder de cao, met voordelen zoals vakantiegeld, reiskostenvergoeding, een dertiende maand en gratis cursussen.

“Ze realiseren zich: het mbo betaalt eigenlijk helemaal niet slecht. Dat gevoel van vastigheid en waardering spreekt enorm aan.” Toch is de belangrijkste motivatie inhoudelijk. “Vrijwel allemaal zeggen ze dat ze iets willen terugdoen en hun vak zo leuk vinden dat ze hun kennis willen delen.”

Ongelooflijke meerwaarde voor studenten

De pilot is niet opgezet vanuit een acuut lerarentekort, benadrukt Maryke. “Op onze mbo-colleges is het tekort niet zo nijpend als in het po en vo. We hebben goede zij-instroomtrajecten en veel ervaring met overstappers uit het bedrijfsleven.”

De echte meerwaarde zit volgens haar in de actuele, diepgaande vakkennis die praktijkexperts meebrengen. Studenten lopen jaarlijks al meerdere maanden stage, maar les krijgen van iemand die het vak dagelijks uitvoert, voegt iets extra’s toe. “Je merkt het direct in de dynamiek. Praktijkexperts nemen actuele trends, situaties en werkwijzen vanzelfsprekend mee de klas in.”

‘Les krijgen van iemand die het vak elke dag uitvoert, voegt echt iets toe’

Nooit alleen voor de klas

Lesgeven is een vak apart. Daarom laat het ROC praktijkexperts nooit alleen starten. “Ze staan altijd naast een ervaren docent, zeker in de beginfase,” zegt Maryke. Klassenmanagement blijkt vaak de grootste uitdaging. “Je kunt een prachtig lesplan hebben, maar een klas kan zomaar anders reageren.”

“Wat er in de samenleving gebeurt, zie je direct terug op school. Flexibel inspelen op situaties is iets wat je kunt leren, en daarbij begeleiden wij.”

Training voor extra stevigheid

Begin 2026 start de training MKB voor de klas! Zes deelnemers volgen dan interactieve bijeenkomsten over didactiek, klassenmanagement, mbo-doelgroepen en praktijkgericht onderwijs. “Dat geeft net dat extra zetje in zelfvertrouwen.”

De ervaringen zijn tot nu toe zeer positief. “Eén praktijkexpert zei: ‘Jongeren zijn zó anders dan je soms op tv ziet, ze zijn gewoon leuk!’ Een ander noemde de diversiteit in de klas ‘een afspiegeling van de hele maatschappij’.”

Van pilot naar structureel programma

Vanaf juli wordt MKB voor de klas een structurele vacaturecategorie binnen het ROC. Kandidaten kunnen zich doorlopend aanmelden, voor een loondienstcontract of voor losse gastlessen. “Het wordt een blijvend onderdeel van ons onderwijs,” aldus Maryke. “Praktijkexperts worden collega’s die in- en uitvliegen.”

Wat haar persoonlijk het meest verraste? “Dat ik middelen had gereserveerd voor een mediacampagne die ik niet eens hoefde in te zetten. Een kort bericht via HIP en de VBA was genoeg. Daardoor kon ik per januari zelfs een extra praktijkexpert aannemen. Dat zegt eigenlijk alles over de kracht van dit concept.”